De finalisten van de erfgoedvrijwilligersprijs 2026 op het podium.

Erfgoedvrijwilligersprijs 2026

/in /door

Oproep aan Groningse erfgoedorganisaties: nomineer uw vrijwilligersteam!

Zonder vrijwilligers geen erfgoed. In heel Groningen zetten duizenden vrijwilligers zich dagelijks in voor musea, molens, kerken, archieven, historische verenigingen en andere erfgoedlocaties. De Erfgoedvrijwilligersprijs 2026 is dé gelegenheid om deze inzet zichtbaar te maken.

Vanaf 1 juni kunnen vrijwilligersteams worden genomineerd voor de landelijke Erfgoedvrijwilligersprijs. Uit iedere provincie wordt één finalist geselecteerd. Iedere provinciale finalist ontvangt € 1.000 én een professionele promotievideo van het team.

Erfgoedpartners Groningen hoopt dat veel Groningse organisaties hun vrijwilligers aanmelden. Want de verhalen, kennis en betrokkenheid van erfgoedvrijwilligers verdienen het om gezien te worden – ook buiten de provincie.

Nomineren kan tot en met 31 augustus via erfgoedvrijwilligersprijs.nl.

Nomineer een erfgoedvrijwilligersteam
Een klein wereldbolletje met daarop een molen.

Groninger Molenweekend 2026: 13 en 14 juni

/in /door

Geniet van de molens in Groningen: meesters van wind en water

Ook in 2026 staan de molens tijdens het Groninger Molenweekend weer volop in de belangstelling. Op zaterdag 13 en zondag 14 juni zijn veel molens te bewonderen. De meeste deelnemende molens draaien/malen bij voldoende wind. De molenaar(s), en soms ook een of meerdere molengidsen, zijn aanwezig om vragen van de bezoekers te beantwoorden en een rondleiding te geven.

Speciale programma’s

De start van het Groninger Molenweekend is dit jaar op 12 juni. Dan wordt rondom de beide Winsumer molens de officiële aftrap gegeven door Erfgoed in Groningen in samenwerking met de Molenstichting Winsum. Die middag wordt tevens de Groninger Molenvisie aan gedeputeerde Susan Top gepresenteerd. Ook is dan de presentatie van een podcast en fietsroute rondom een aantal Hogelandster molens. Een speciale moleneditie van het blad van de Winsumer historische kring wordt overhandigd én molen De Vriendschap wordt na een restauratie weer in bedrijf gesteld.

Op sommige molens is een foto-expositie ingericht. In poldermolen ’t Witte Lam in Zuidwolde bijvoorbeeld is werk te zien van Gina Dekker. Ook in molen De Eendracht in Sebaldeburen zijn foto’s te zien evenals in de Kloostermolen in Garrelsweer en in de Noordermolen in Noorddijk. Liefhebbers van biologische producten kunnen terecht bij molen Wilhelmina in Noorderhoogebrug waar biologische groenten en kruiden worden verkocht.

Meer over (de geschiedenis van) molens

Molens begonnen ooit als graanmaalderijen, maar groeiden uit tot complete industriële complexen.
Generaties lang brachten boeren hun graan naar de molenaar. Die bepaalde met zijn vakmanschap de kwaliteit van het meel en dus van het brood.

Nergens ter wereld hebben molens zo’n grote invloed gehad op het landschap als in Nederland. Poldermolens werden ingezet om polders droog te houden en later om meren leeg te malen. Met recht iconen van Nederlandse ingenieurskunst.

Vandaag de dag telt Groningen zo’n 90 molens – niet alleen als monumenten, maar ook als werkende erfgoedmachines. Wie goed kijkt, ziet dat elke molen een verhaal vertelt: over innovatie, over strijd tegen het water, over vakmanschap en over de mensen die met de wind leefden.

Molens blijven een trots symbool van onze geschiedenis én van onze vindingrijkheid.

Bekijk het programma van het Groninger Molenweekend

Via de knop hieronder bekijk je het volledige programma van het Groninger Molenweekend 2026. De activiteiten worden continu geüpdate.

Meer over het Groninger Molenweekend

Landschapsfestival Tussen Wènst en Wereld: programma bekend

/in /door

Van 5 t/m 7 juni organiseert Erfgoed in Groningen samen met Wongema Hornhuizen een nieuw landschapsfestival: Tussen Wènst en Wereld. Drie dagen lang staat het Groningse (wadden)landschap centraal, met muziek, poëzie, workshops, wetenschap en wandelingen. HetIllustratie van een persoon op een landschap als lappendeken die een stel vogels omarmt. festival nodigt uit om anders naar het landschap te kijken: als inspiratiebron voor kunstenaars, muzikanten, wetenschappers, biologen, wildplukkers — en bezoekers zelf.

Vrijdag: zachte opening

Het festival opent vrijdagavond ontspannen met een gedeelde Wongemaaltijd op basis van lokale ingrediënten. Daarna volgt in De Schuur een filmvertoning over de Amerikaanse componist Van Dyke Parks, inclusief een nagesprek met filmmaker Kees Colenbrander.

Zaterdag: een dag vol landschap

Op zaterdag verandert Hornhuizen in een festivaldorp. In Galerie Verwaagd staan taal en landschap centraal, met de Landschapslezing van Jeroen Wiersma, dichtersronde Woord! en optredens van o.a. Harry van Velsen, Willemijn van de Walle en Michiel Teeuw. In De Schuur gaan makers en onderzoekers van de RUG in gesprek over ecologie en verbeelding. Wie wil, doet mee aan de workshop landschapseten van Leonie Bais en Ilse Donker. Buiten zijn er wandelingen met schrijver Kasper Peters en kunstenaar Sanne van Balen, met onderweg mini-optredens van SPRUTTER. Het Groningse duo HISTER en StAD brengen streektaalmuziek.

Voor kinderen is er een eigen programma bij de kerk van Hornhuizen, inclusief het filosofische kinderspel Tussen Grut n Groan. Doorlopend zijn er exposities te bezoeken, waaronder de Subjectieve Atlas van het Hogeland en fotografie van David van Dartel. In de bioscoop van Kloosterburen draaien landschapsfilms.

’s Avonds presenteert Kasper Peters zijn nieuwe dichtbundel Tegen het vergeten van de zee in Café Bulthuis in Eenrum, waarna kunstenaarsduo Alter à Go en ZOLT afsluiten met een performance over water en landschap.

Zondag: wandelen door het landschap

Op zondag staan wandelingen centraal, samen met kunstenaars, biologen en wildplukkers.

Kaarten kosten €5.

Tussen Wènst en Wereld is een initiatief van Erfgoed in Groningen, RUG, Hanze en Wongema. Meer informatie en het complete programma op wongema.nl/landschap.

Nieuw publieksblad over molens verschenen

/in /door

Sinds 1 juli 2025 presenteren Erfgoedpartners en Centrum Groninger Taal en Cultuur zich onder één naam: Erfgoed in Groningen. Deze samenwerking markeert een inhoudelijke verbreding: erfgoed, taal en cultuur benaderen we als één samenhangend geheel. Daarbij hoort ook een herziening van onze publicatiestrategie.

Nieuwe koers in onze erfgoedpublicaties

In februari verscheen Erfgoednieuws voor het laatst in de oude vorm. Vanaf nu stappen we over op vier gedrukte themamagazines dit jaar. Elk nummer richt zich op een specifiek erfgoeddomein — groen erfgoed & archeologie, orgels (Klankjuwelen), molens (Zelfzwichter), musea & educatie (Collectie Groningen) en streektaal & cultuur (MOI) — en is bedoeld voor een breed erfgoedpubliek: geïnteresseerden, liefhebbers én betrokkenen uit het veld. Net als het huidige online magazine combineren de uitgaven publieksgerichte verhalen met inhoudelijke verdieping.

Duurzaam onder de aandacht

Met deze keuze creëren we meer ruimte voor verdieping en duurzame verspreiding. Een gedrukt magazine functioneert niet alleen als publieksmedium, maar ook als visitekaartje van het erfgoedveld: bruikbaar voor publieksbereik, educatie en netwerkvorming. Zo slaan we een brug tussen professionals, vrijwilligers, overheden en geïnteresseerde inwoners.

Zelfzwichter

De allereerste Erfgoednieuws in deze vernieuwde vorm verscheen begin mei, en is een publieksblad over de Groninger molens. Sinds jaar en dag geven we hierover ook al een vakblad uit: Zelfzwichter. Omdat zelfzwichting, een technologische innovatie van de wieken van de molen, diep verweven is met de Groninger molengeschiedenis, hebben we besloten óók het publieksblad deze naam mee te geven.

Zelfzwichter, tweede nummer van Erfgoednieuws van dit jaar en de allereerste in deze nieuwe vorm, is gratis op te halen bij Erfgoed in Groningen. De magazines zijn binnenkort ook beschikbaar via onze webshop, bij de meeste Groninger molens en op andere openbare locaties in de provincie.

Naar de digitale versie