Spot Aan! Kijkdoosprijs zet streektaal in de schijnwerpers

/in /door

Streektaal krijgt tijdens de Kinderboekenweek een bijzonder podium. Erfgoed in Groningen en boekhandel Van der Velde organiseren samen de Spot Aan! Kijkdoosprijs. Leerlingen uit groep 1 tot en met 8 worden uitgedaagd om een eigen kijkdoos te maken en daarin op een creatieve manier streektaal te verwerken.

De taal van thuis

Streektaal is voor veel kinderen in Groningen en Drenthe de taal van thuis, van opa en oma, of van het dorp of de buurt. Door deze taal ook op school een plek te geven, blijft ze levend en ontdekken kinderen dat streektaal net zo waardevol is als het Nederlands.

Kijkdooswedstrijd

Voor de kijkdooswedstrijd maakte illustrator Natascha Stenvert een speciaal kijkdoos-knipblad. Leerlingen kunnen daarin op allerlei manieren streektaal verwerken: bijvoorbeeld in een woord, zin, titel of personage. Zangeres Martijje maakte samen met Ronald Jongsma het bijbehorende tweetalige lied Loat mor Zien/Laot maor Zien.

Meedoen

Scholen uit de stad en provincie Groningen en uit de Drentse gemeenten Noordenveld, Tynaarlo en Aa en Hunze kunnen hun kijkdozen tot 25 oktober inleveren bij Van der Velde, vestiging Akerkhof in Groningen.

Een onafhankelijke jury beoordeelt de inzendingen onder meer op de verwerking van streektaal, originaliteit en de zichtbare hand van het kind. Er zijn twee categorieën: groep 1 t/m 4 en groep 5 t/m 8.

Prijsuitreiking

Op vrijdag 6 november worden de winnaars tijdens een feestelijke bijeenkomst bij Van der Velde bekendgemaakt. De tien mooiste kijkdozen zijn vervolgens van 9 tot en met 23 november te bewonderen in de etalage aan het A-kerkhof.

Op www.wijzijnmoi.nl vind je meer informatie over streektaal in de klas, de Spot Aan! Kijkdoosprijs en de bijbehorende lesmaterialen.

Een afbeelding met een lijst met daarin de gezichten van de theatermakers

Van borg naar borg met een vleugje Grunnsylvanië

/in /door

Muzikale kindervoorstelling brengt Groningse taal en cultuur tot leven

MOI (wijzijnmoi.nl) en Erfgoed in Groningen slaan de handen ineen voor een bijzondere borgentour met de nieuwe muzikale kindervoorstelling Borg van Grunnsylvanië van Theater Pannenkoek. Het spannende en humoristische verhaal speelt zich af op vier bijzondere Groningse borgen en neemt kinderen en hun families mee op een avontuurlijke reis vol muziek, mysterie en Groningse taal. Nederlands en Gronings wisselen elkaar af en de Groningse cultuur is op een speelse manier verweven in het verhaal en de liedjes. Tijdens Oktober Kindermaand zijn de voorstellingen gratis te bezoeken bij Fraeylemaborg, Havezate Mensinge, Verhildersum en Menkemaborg.

Het verhaal

Hoofdpersonen van Borg van Grunnsylvanië zijn Luichina en Diede. Wanneer deze nichtjes een brief krijgen van Oom Theo wordt al snel duidelijk dat zijn Groningse borg moet worden overgenomen. De wichters willen alleen totaal iets anders als invulling van deze erfenis; de een ziet een spectaculair pretpark wel zitten maar de ander wil juist een degelijk en saai museum. Er ontstaat een strijd om de eeuwenoude borg vol raadsels en rariteiten. Het gebouw is doordrenkt van volksverhalen en het Gronings sijpelt langs de muren. Welk van de hemelpeerden zal er met de erfenis vandoor gaan? En was oom Theo nou een laiverd of een lapperd? Er volgt een avontuurlijke strijd om een verrassende prijs … .

Het maakproces

Natalie van Eerden en Inge Bakker van Theater Pannenkoek dompelden zich voor hun nieuwe voorstelling onder in de wereld van de Groningse volksverhalen: van zeewiefkes en borries tot hiplichtjes, widde wieven en het korenwief. Voor de voorstelling leerden ze bovendien de eerste beginselen van het Gronings tijdens de cursus Gronings voor creatieve makers, georganiseerd door Erfgoed in Groningen.

Ook voor de makers werd het een bijzondere ontdekkingstocht door de Groningse taal en cultuur. Met het woordenboek van K. ter Laan op tafel ontstond het verhaal van Borg van Grunnsylvanië. En met een sfeervol decor van sierlijke vensterbanken en grote houten luiken voor de ramen waant het publiek zich even op een eeuwenoude Groningse borg.

Bezoek aan de borgen

De borgen stellen graag hun koetshuizen en schathoezen open voor families die op deze laagdrempelige manier samen met de kinderen de Borg van Grunnsylvanië kunnen beleven.

Bezoek aan de Fraeylemaborg, Verhildersum en Havezate Mensinge is na de voorstelling voor kinderen gratis!

Praktische informatie

  • 16 oktober, 10.00 uur: Havezate Mensinge
  • 16 oktober, 14.30 uur: Fraeylemaborg
  • 28 oktober, 10.15 & 11.30 uur: Menkemaborg
  • 31 oktober, 14.30 uur: Verhildersum

Toegang voorstelling voor iedereen gratis. Aanmelden = verplicht.

Aanmelden
Poster van het GRN festival met Aletta Jacobs en Ede Staal en de letters GRN

Festival GRN voor de zesde keer in Hoogezand

/in /door

Zaterdag 21 november staat Hoogezand opnieuw in het teken van Groningen, het Gronings en de rijke cultuur van het Noorden. Tijdens de zesde editie van GRN verandert Kielzog in één grote ontmoetingsplek voor liefhebbers van streektaal, muziek, theater, geschiedenis en verhalen. Samen met Erfgoed in Groningen, Bibliotheek Hoogezand en het Historisch Archief Midden-Groningen presenteert Kielzog een veelzijdig programma. De toegang is vergees!

Van de theaterzaal tot achter in de bibliotheek: in het hele gebouw valt van alles te beleven. Bezoekers kunnen genieten van livemuziek, theater, bijzondere voordrachten en poëzie, en zich verdiepen in de rijke geschiedenis van Groningen. Ook kun je meedoen aan typisch Groningse spellen en natuurlijk mag de boekenmarkt niet ontbreken. Of je nu Groninger bent en de streektaal van huis uit kent, of juist nieuwsgierig bent naar de taal en cultuur van het Noorden: GRN is er voor iedereen.

Greep uit het programma

De eerste namen van het programma zijn inmiddels bekend. Bert Hadders brengt zijn kenmerkende streektaalmuziek naar het festival en de Oost-Groninger band StAD zorgt voor een flinke dosis livemuziek. Theo de Groot neemt bezoekers mee in de wereld van de Groningse taal. Theatergroep Waark geeft een voorproefje van de gloednieuwe voorstelling De wichter van Champ Clark. Ook Jan Henk de Groot is van de partij met zijn programma Aigenhaimers. De presentatie van GRN is, zoals vertrouwd, in handen van Erik Hulsegge.

Pervinzioale Schriefwedstried 2026

Ook dit jaar vindt de bekendmaking van de Pervinzioale Schriefwedstried plaats tijdens GRN festival. Dit jaar staat de wedstrijd georganiseerd door Erfgoed in Groningen in het teken van Tied (Tijd). Tijd laat zich niet vasthouden, maar laat overal sporen na. In herinneringen, verhalen, veranderingen en verwachtingen. Wat betekent tied voor jou? De hele maand september konden eigen gedichten en verhalen in t Grunnegs worden ingestuurd.

Haide Bliksem Award 2026

Een vast onderdeel van GRN is de uitreiking van de Haide Bliksem Award. Ook dit jaar wordt de prijs uitgereikt aan een artiest, kunstenaar of groep die een bijzondere bijdrage heeft geleverd aan het Gronings en de Groninger cultuur.

Wie treedt daarmee in de voetsporen van Pé & Rinus, die de award in 2025 in ontvangst mochten nemen?

GRN Loug

In GRN Loug kun je heerlijk struinen en ontmoet je naast Groninger taal- en cultuurorganisaties ook historische verenigingen en boekhandelaren. Kom langs om dat ene speciale Grunneger bouk te kopen, of het nieuwste muziekalbum van jouw favoriete Groningstalige band. Koop een biezunder Grunnegs gedicht bij Dichtbie van Doan en maak kennis met de streektaal bij de taaldocenten van Erfgoed in Groningen.

Krougkwis en SPRAAKLAB

Tijdens de Grunneger Krougkwis van Olaf Vos test je je kennis over Groninger taal, erfgoed, muziek en historie. En bij SPRAAKLAB vind je uit hoe goed jouw dialect kan verklappen waar je vandaan komt.

Gratis toegang

Het volledige programma van de zesde editie van GRN wordt binnenkort bekendgemaakt. GRN vindt plaats op zaterdag 21 november in het Huis van Cultuur en Bestuur in Hoogezand. De toegang is vergees, gratis.

Meer informatie en het volledige programma zijn binnenkort te vinden via www.kielzog.nl.

Praktische informatie

  • Datum: Zaterdag 21 november
  • Aanvang: Vanaf 13.00 uur
  • Locatie: Huis van Cultuur en Bestuur, Gorecht Oost 157, Hoogezand
  • Toegang: Gratis

Meer informatie: www.kielzog.nl

Boortoren in een koolzaadveld

Groningen géén wingewest

/in /door

Achtste lezing Voortgang & Tegenwind: 200 jaar provinciaal bestuur in Groningen

Sinds de vondst van het aardgas probeert de provincie Groningen haar belangen onder de aandacht te brengen in Den Haag. Eerst draaide die strijd vooral om de verdeling van de opbrengsten van het gas; later kwam de nadruk steeds meer te liggen op de gevolgen van de gaswinning en de afhandeling van de aardbevingsschade. Maar hoe probeerde de provincie voor zichzelf op te komen — en waarom bleek dat vaak zo moeilijk?

Spreker

Tijdens deze lezing gaat politiek historicus Wiek van Gemert in op de verhouding tussen Groningen en het Rijk sinds de ontdekking van het aardgas. Hij laat zien hoe het provinciebestuur zich bewoog tussen economische kansen, politieke afhankelijkheid en groeiende maatschappelijke onrust.

Interview met bewoners

De lezing vindt plaats in de Geertsemaheerd in Slochteren, een locatie die de gevolgen van de aardbevingen zichtbaar en tastbaar maakt. Pietsje van der Leeuw en Jounne van Donselaar, bewoners van de Geertsemaheerd, worden geïnterviewd door Marieke Dwarswaard. Op de rijksmonumentale boerderij combineren zij zorg met een zinvol buitenleven. Ze zetten zich in voor het behoud en de restauratie van monument dat veel te verduren heeft gehad van onder andere de gaswinning. Hun persoonlijke ervaringen geven een indringende inkijk in de menselijke kant van het gaswinningsdossier.

Praktische informatie

  • Datum Zondag 11 oktober 2026
  • Tijd 14:00 – 16:00 uur
  • Locatie Geertsemaheerd, Slochteren
Aanmelden (gratis)