Hoe werd Groningen bestuurd?

Lezingenreeks biedt inkijkje in 200 jaar provinciebestuur in Groningen

In januari gaat in Groningen een nieuwe reeks publiekslezingen van start over twee eeuwen provinciaal bestuur. Onder de titel Voortgang & Tegenwind belichten deskundigen een grotendeels onbekend maar verrassend rijk onderdeel uit de Groninger geschiedenis. De reeks bestaat uit tien lezingen, verdeeld over het voor- en het najaar. Elke lezing vindt plaats op een bijzondere (erfgoed)locatie in de provincie Groningen.

Voortgang & tegenwind

De lezingen zijn gebaseerd op het boek Voortgang & Tegenwind: 200 jaar provinciaal bestuur in Groningen dat recent verscheen bij Uitgeverij Passage. In de reeks komen thema’s aan bod als macht en bestuur, democratisering, milieubeleid, grote infrastructurele projecten en de rol van invloedrijke bestuurders.

Dubbele achternamen

De aftrap van de serie vindt plaats op 28 januari in Museum Nienoord. Deze eerste lezing richt zich op de wereld van aristocraten en notabelen, die lange tijd het provinciebestuur domineerden. Hoogleraar moderne geschiedenis Dirk Jan Wolffram (RUG) neemt ons mee in dit fascinerende verleden. Daarnaast komt Marjolein van Panhuys aan het woord, voorzitter van de Nederlandse Adelsvereniging. Zij biedt vanuit familie- en erfgoedperspectief een uniek inkijkje in deze wereld van Groninger elite en bestuurspraktijk.

Diverse invalshoeken

De overige negen lezingen verdiepen zich in thema’s als de opkomst van vrouwen in het provinciebestuur, de omgang met milieuproblemen, de veranderende rol van de commissaris van de Koning(in) en de sociaaldemocratische regentencultuur in Groningen.

De reeks wordt georganiseerd door Erfgoed in Groningen in samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen en de Provincie Groningen. Kijk voor meer informatie en aanmelden op www.erfgoedpartners.nl/agenda

Restaureren kun je leren

Groningse jongeren ontdekken het vakmanschap achter gebouwd erfgoed

Afgelopen donderdagochtend 4 december 2025 brachten zo’n vijftig jongeren een bezoek aan twee bijzondere erfgoedlocaties in HetLeerlingen krijgen uitleg over het restauratieambacht. Hogeland: Borg Verhildersum in Leens en molen De Lelie in Eenrum. Daar maakten ze kennis met restauratie-experts en vakmensen die dagelijks werken aan het behoud van ons historische erfgoed.

Grote vraag naar vakmensen

Dat is hard nodig. Door de omvangrijke schade aan historische gebouwen in Groningen is de vraag naar goed opgeleide restauratievakmensen groter dan ooit. Tijdens het bezoek kregen de leerlingen uitleg over actuele restauratieopgaven, duurzame instandhouding en het specialistische vakmanschap dat komt kijken bij het onderhouden van monumenten.

Roadshow Bouwen en Wonen

Twee mensen die iets bekijken op de wiek van een molen

De deelnemers – leerlingen van diverse VO-scholen in Noord-Groningen – konden zich inschrijven via de Roadshow Bouwen en Wonen. Na de rondleidingen kregen ze informatie over opleidingen en loopbaanmogelijkheden in de restauratie- en erfgoedsector.

Het bezoek was een gezamenlijk initiatief van Erfgoed in GroningenWierenga Bouwadvies en het Coördinatiepunt Onderwijs & Regio. De drie organisaties willen jongeren laten zien dat de bouwsector veel meer omvat dan nieuwbouw alleen: ook binnen restauratie, onderhoud en erfgoedbeheer liggen volop kansen voor toekomstig vakmanschap.

Archeologielezingen winter 2026

Ook deze winter organiseert het Platform Archeologie en Publiek drie publiekslezingen over archeologie.

Op donderdag 29 januari geeft Hans Veenstra, archeoloog bij de Steekproef, een lezing over De Gast, een keileemrug in Zuidorn. Lange tijd werd gedacht dat de bewoningsgeschiedenis ervan niet verder terugging dan de vroege middeleeuwen, maar is dat wel zo?

Op donderdag 12 februari houdt archeoloog Gert Jan de Roller een lezing over de opgraving van houtzaagmolen De Zaaijer vanwege de aanleg van de Zuidelijke Ringweg. De opgraving legde de geschiedenis bloot van 5000 jaar wonen en werken.

Op donderdag 26 maart geven archeologen Ko Lenting en drs. Hans van Westing een lezing over het roemrijke verleden van de historische vesting Oudeschans en de opgravingen die daar plaatsvonden. Dit naar aanleiding van een in 2026 te verschijnen wetenschappelijke uitgave die het decennialange gat in de archeologische documentatie over de Tachtigjarige Oorlog vult en je meeneemt naar het roemrijke verleden van de historische vesting Oudeschans.

Praktische informatie

Vreemde gasten op De Gast

  • Datum: 29 januari 2026
  • Onderwerp: de bewoningsgeschiedenis van De Gast
  • Locatie: Museum Wierdenland, Ezinge
  • Aanvang: 20:00 uur, inloop vanaf 19:30 uur

 

Houtzaagmolgen De Zaaijer

  • Datum: donderdag 12 februari 2026
  • Onderwerp: Opgraving houtzaagmolen De Zaaijer door Gert Jan de Roller
  • Locatie: Paviljoen Sterrebos, Helperzoom 3B in Groningen
  • Aanvang: 20:00 uur, inloop vanaf 19:30 uur

 

Oudeschans vesting aan de Dollard (1593-1815)

  • Datum: donderdag 26 maart 2026
  • Onderwerp: Oudeschans vesting aan de Dollard (1593-1815) door Ko Lenting en drs. Hans van Westing
  • Locatie: Vestingmuseum Oudeschans,  Molenweg 6, 9696 XN, Oudeschans
  • Aanvang: 20:00 uur, inloop vanaf 19:30 uur

 

Kaarten zijn gratis maar reserveren is verplicht.

CollectieGroningen.nl feestelijk gelanceerd

Op 21 november is tijdens de Dag van de Digitalisering de vernieuwde website CollectieGroningen.nl feestelijk gelanceerd. Negentien musea uit de provincie Groningen hebben de afgelopen jaren samengewerkt om bijna 60.000 collectiestukken digitaal toegankelijk te maken. Bezoekers kunnen nu online dwalen door duizenden objecten uit tientallen musea, van kunst en archeologie tot gebruiksvoorwerpen en lokale verhalen.

De website is tijdelijk ook offline te beleven in de tentoonstelling Collectie Groningen: Offline in de Niemeyerfabriek. Hier zijn tientallen objecten in het echt te bekijken, vormgegeven in een unieke ruimtelijke opstelling door ontwerpduo Paul & Albert.

Afgevaardigden van de musea lanceren de website met een rode knop.

Foto door Pjotr Wiese