Een bijzondere avond over hoe de Groninger taal leeft in een diverse samenleving

“In dit hoes bin ik geboren, in dit hoes kom ik oet tied”, zingt Arnold Veeman. Maar wie wonen er eigenlijk allemaal in dat Grunneger hoes? Ons Grunneger hoes zou wel eens groter kunnen zijn dan de grootste herenboerderij in de Ommelanden. Want wordt de Groninger taal en cultuur niet ook beïnvloed door Groningers met wortels van over de hele wereld?

Om dat te laten zien en horen, openen theatermaker Theo de Groot (PEERD Theater) en Erfgoed in Groningen op vrijdag 6 maart de deuren van het A-Theater in Stad woagenwied. Tijdens Deur gaait open dit Hoes staat een bijzondere avond vol gesprekken, spoken word, sketches, wetenschap, muziek en meer op het programma. Een ontdekkingstocht waarin Groningstaligheid, identiteit en ontmoeting tussen culturen centraal staan, en waarin de deelnemers laten horen en zien hoe het Gronings leeft en zich verbindt in een diverse samenleving.

Delfzijlster Smeltkroes

Deur gaait open in dit Hoes is een initiatief van Theo de Groot, theatermaker en docent Groninger taal en letterkunde. Het viel hem op dat er zo weinig bekend is over Groningers met een andere culturele achtergrond dan alleen de Nederlandse, en hoe zij kijken naar het Gronings als taal en cultuur. Die bewustwording begon al in zijn jeugd.

“Ik ben opgegroeid in Delfzijl in de jaren ’70, tussen mensen uit de Turkse gemeenschap en jongeren met Molukse, Antilliaanse en Surinaamse achtergronden. Op mijn werk bij Toko Semarang en in de muziek – ik luisterde naar soul, funk en disco – was diversiteit vanzelfsprekend. Voor mij als Groninger was deze smeltkroes gewoon.”

Vanuit deze bewustwording is het idee voor Deur gaait open in dit Hoes ontstaan, waarin zowel de deelnemers als het publiek op verkenningstocht gaan en Groningstaligheid in nieuwe vormen ontdekken. Het eerste resultaat – de pilotversie – is te zien op vrijdag 6 maart in het A-Theater in Stad.

Fakkamoi en Bon bon goud miejong

Theo de Groot: “Het wordt een avond met gesprekken, met deelnemers en met het publiek. Roosje Yard en Moyra Ruiter spelen een scene over de toekomst van het Gronings en met Fakkamoi ontstaat een mashup tussen streektaal en straattaal: Bon bon goud miejong! Groninger zanger en componist Arnold Veeman vertelt en zingt over je wel en niet thuis voelen in je eigen taal.”
Speciaal voor Deur gaait open in dit Hoes schreef acteur Roger Goudsmit een verhaal in het Gronings. Op 6 maart komt hij vertellen over zijn binding met de Groninger taal en cultuur. Theaterregisseur Dani Heres Dominguez is geboren in Donostia (Baskenland) en woont sinds 1995 in Groningen. Wat doet het Gronings met hem? Is hij tröts op de toal, evenzo trots als op het Baskisch?

Toal in t lief

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat taal iets doet met je lichaam. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat taal iets doet met je lichaam. Cultuurwetenschapper Mariska van der Velde (Rijksuniversiteit Groningen) laat dit zien met body mapping, waarmee je kunt aantonen in welke delen van je lichaam taal voelbaar is. De methode is een onderdeel van haar onderzoek naar nieuwe sprekers van het Gronings, waar ze samen met taalonderzoeker Hedwig Sekeres tijdens deze avond dieper op in gaat. Eén van hun eerste observaties is dat mensen het Gronings niet alleen in hun hoofd beleven, maar ook op andere plekken in hun lichaam.

Tot slot vertelt RUG-onderzoeker Maarten Zwiers over een ander opvallend voorbeeld van taal en beïnvloeding: hoe het Frans van de Cajuns in Louisiana bijna verdween door wetgeving en lijfstraffen, maar tegenwoordig weer opleeft.

‘Fakkamoi, loat joe nait nuigen’ en ‘Bon bon goud miejong!’

Deur gaait open in dit Hoes is het eerste avondvullend programma; er volgen meer… .

Praktische informatie

Met bijdragen van onder andere Arnold Veeman, Roger Goudsmit, Roosje Yard, Moyra Ruiter en Dani Heres Dominguez.

Hosts Theo de Groot & Mariska van der Velde

Datum 6 maart 2026

Aanvang 20.00 uur

Locatie A-Theater, A-kerkstraat 11 – Stad

Entree 10 euro inclusief consumptie

Deur gaait open in dit Hoes is een samenwerking tussen Theo de Groot | PEERD theater en Erfgoed in Groningen. Met dank aan de Rijksuniversiteit Groningen en Kunstraad Groningen.