Het platform Archeologie en publiek is een in 2016 nieuw gestart platform bedoeld voor beheerders van archeologische collecties, archeologische informatiepunten en archeologen. Het doel van het platform is om ervaringen en kennis te delen en publieksactiviteiten op elkaar af te stemmen. Tijdens ieder platform staat ook de website Archeologie en Landschap centraal die in ontwikkeling is.

Archeologielezingen
Regelmatig organiseert Erfgoedpartners archeologielezingen in samenwerking met andere erfgoedinstellingen. De lezingen zijn gratis toegankelijk.

Publiekslezingen Archeologie 2021
18 en 25 maart online

In verband met corona worden de twee archeologielezingen, die dit voorjaar worden gehouden, online gehouden.
De lezingen beginnen met een live introductie. Daarna volgt de lezing in de vorm van een van tevoren opgenomen filmpje van ongeveer twintig minuten. Na afloop kunnen de (online) aanwezigen live vragen stellen aan de sprekers. De uitzendingen zullen plaatsvinden op 18 en 25 maart en worden georganiseerd in samenwerking met het Noordelijk Archeologisch Depot (NAD) in Nuis en het Museum aan de A, het vroegere Noordelijk Scheepvaartmuseum, in Groningen.

Archeologielezing 18 maart: Pioniers na de IJstijd
Archeologen Dion Stoop (Noordelijk Archeologisch Depot, Nuis) en Pir Hoebe (Rijksuniversiteit Groningen)

Wie waren de eerste anatomisch moderne mensen in Nederland? Tijdens de laatste ijstijd, (het Weichselien, van 150.000 – 12.000 jaar geleden) was Nederland een onbewoonbare poolwoestijn. Aan het eind van de ijstijd begon het klimaat te verbeteren waardoor toendralandschappen en bebossing langzamerhand noordelijker konden uitbreiden. Al snel vestigden pioniers zich in deze landschappen: mensen die in barre omstandigheden leefden van de jacht op wild en het verzamelen van planten. Archeologen Dion Stoop (Noordelijk Archeologisch Depot, Nuis) en Pir Hoebe (Rijksuniversiteit Groningen) vertellen wat de archeologie ons leert over de levenswijze en geschiedenis van deze mensen.

Aanmelden 18 maart: https://erfgoedpartners.nl/aanmelden/?form=129

Archeologielezing 25 maart: Gezonken in zicht van de haven
Archeo-historisch onderzoek naar de ondergang van de tjalk Drie Gezusters in 1893 op de Zuiderzee
Dr. Y. (Yftinus) T. van Popta, Rijksuniversiteit Groningen

Ruim voor zonsopkomst is de Drie Gezusters al vertrokken. Het is nagenoeg windstil op de Zuiderzee, het water is kalm en de tjalk komt maar moeilijk vooruit. Terwijl schipper Meijer in het donker voor zich uit tuurt denkt hij aan zijn vrouw en kind die benedendeks liggen te slapen. Hij is al bijna een hele dag en nacht wakker en hij voelt de vermoeidheid. Dan ziet hij in de verte een klein lichtpuntje opduiken: dat moet het vuur van de Vischpoort van Harderwijk zijn! Dan is hij nog maar een uur gaans verwijderd van zijn bestemming. Hij stuurt de kop van de tjalk enigszins bij en zet koers richting de kust. Plotseling gaat er een harde schok door het schip…

Eeuwenlang was de Zuiderzee letterlijk en figuurlijk het maritieme hart van Nederland. Deze binnenzee bood de Nederlanders veel voordelen op het gebied van onder andere visserij, handel en transport. Er zijn in al die eeuwen tijd heel wat schepen vertrokken om via de Zuiderzee hun bestemming te bereiken. Maar niet alle schepen kwamen op hun bestemming aan. Het gevaar lag namelijk altijd op de loer: het relatief ondiepe vaarwater met zandbanken en ondieptes, plotselinge weersveranderingen en zware stormvloeden zorgden geregeld voor dood en verderf. Niet voor niets wordt Flevoland dan ook het grootste scheepskerkhof op land ter wereld genoemd: tot nu toe zijn ruim 450 scheepswrakken in de voormalige zeebodem aangetroffen. Deze wrakken worden met regelmaat gezien als houten constructies zonder enige identiteit, maar feitelijk zijn het stille getuigen van scheepsrampen en persoonlijk leed.

Het aantal keren dat van een Zuiderzee-wrak de identiteit werd achterhaald is echter op twee handen te tellen. In de meeste gevallen kan tot maximaal een halve eeuw nauwkeurig worden ingeschat wanneer een schip is vergaan. Tijdens deze lezing zal echter worden aangetoond dat het wel degelijk mogelijk is om een scheepswrak en een scheepsramp aan elkaar te koppelen. Wat dan ontstaat is een zeer levendig en persoonlijk verhaal, vormgegeven aan de hand van de ramp met de Drie Gezusters.

Aanmelden 25 maart: https://erfgoedpartners.nl/aanmelden/?form=130