Omgaan met groepen

Tijd voor Toekomst biedt samen met DNA Next, trainingen voor professionals en vrijwilligers die werken met kinderen binnen de verrijkte schooldag en hun aanbod willen versterken. In de trainingen combineren ze theorie en praktijk, met aandacht voor onder andere activerende werkvormen, lesopbouw en het omgaan met groepsdynamica en gedrag.

In 2026 bieden zij drie verschillende kleinschalig en praktijkgerichte trainingen aan:

• De basis training voor wie een stevige pedagogisch-didactische basis wil leggen.
• De verdiepende training met extra aandacht voor groepsdynamica en gedrag.
• De expertmodule voor professionals die willen reflecteren en gericht willen groeien met persoonlijke begeleiding (op aanvraag)

Training 1 – Basis module

Plek voor 8-18 deelnemers

De ingestuurde vragen worden beantwoord door de Vakgroep Museumconsulenten, Museumregister Nederland en de Museumvereniging.

Monumenten vertellen verhalen van verandering. Ze dragen de sporen van aanpassing, herstel en hergebruik, en daarmee de verhalen van de mensen en de gemeenschappen die ermee leefden, erin woonden en werkten. Open Monumentendag 2026 staat in het teken van die verhalen, onder het thema Veerkrachtig erfgoed.

Dit thema nodigt uit om stil te staan bij de vraag hoe erfgoed standhoudt in een wereld die voortdurend in beweging is. Hoe gebouwen, landschappen en collecties reageren op maatschappelijke, economische en klimatologische veranderingen. En hoe mensen (eigenaren, beheerders, vrijwilligers en professionals) daarin een onmisbare rol spelen door de waarde van het erfgoed steeds opnieuw zichtbaar te maken.

Ga voor meer informatie naar de website van Open Monumentendag!

Omgaan met groepen

Tijd voor Toekomst biedt samen met DNA Next, trainingen voor professionals en vrijwilligers die werken met kinderen binnen de verrijkte schooldag en hun aanbod willen versterken. In de trainingen combineren ze theorie en praktijk, met aandacht voor onder andere activerende werkvormen, lesopbouw en het omgaan met groepsdynamica en gedrag.

In 2026 bieden zij drie verschillende kleinschalig en praktijkgerichte trainingen aan:

• De basis training voor wie een stevige pedagogisch-didactische basis wil leggen.
• De verdiepende training met extra aandacht voor groepsdynamica en gedrag.
• De expertmodule voor professionals die willen reflecteren en gericht willen groeien met persoonlijke begeleiding (op aanvraag)

Training 2 – Verdiepende module

Plek voor 8-18 deelnemers

Webinar versnellen

Praktische informatie

Stichting Werelderfgoed Nederland attendeert u graag op het Werelderfgoedcongres 2026, dat op vrijdag 8 mei plaatsvindt bij één van het UNESCO Werelderfgoed in ons Koninkrijk, namelijk de Koloniën van Weldadigheid.

Op donderdag 26 maart geven archeologen Ko Lenting en drs. Hans van Westing een lezing over het roemrijke verleden van de historische vesting Oudeschans en de opgravingen die daar plaatsvonden. Dit naar aanleiding van een in 2026 te verschijnen wetenschappelijke uitgave die het decennialange gat in de archeologische documentatie over de Tachtigjarige Oorlog vult en je meeneemt naar het roemrijke verleden van de historische vesting Oudeschans.

Praktische informatie

• Datum: donderdag 26 maart 2026
• Onderwerp: Oudeschans vesting aan de Dollard (1593-1815) door Ko Lenting en drs. Hans van Westing
• Locatie: Vestingmuseum Oudeschans,  Molenweg 6, 9696 XN, Oudeschans
• Aanvang: 20:00 uur, inloop vanaf 19:30 uur

Toegang is gratis, maar reserveren is verplicht

Youtube

Er worden opnames gemaakt, die later beschikbaar zijn op het YouTube-kanaal van Erfgoed in Groningen.

Terugkijken lezingen 2024

De drie publiekslezingen uit begin 2024 kunt u terugkijken via ons Youtubekanaal. Ze werden gestreamd en opgenomen door Biblionet Groningen, en zijn door ons voorzien van ondertiteling.

Lezing 25 januari 2024 Onderzoek wierden Bedum en Westerwijtwerd

Lezing 7 februari 2024 Leven in een verdrinkend land

Lezing 21 maart 2024 De verwoestende inbraak van de Dollard

Erfgoed verweven in je lessen maakt onderwijs spannend en betekenisvol voor je leerlingen. Erfgoedonderwijs prikkelt zintuigelijk leren, doet een beroep op de verbeelding, legt verbindingen tussen verschillende vakgebieden en stimuleert een nieuwsgierige en onderzoekende houding. Dat geldt voor jong en oud. Erfgoed vinden is niet moeilijk. In ieder dorp, in iedere buurt, wijk of stad zijn voorbeelden voor handen.

Op 12 februari start in de bibliotheek van Ter Apel een nieuwe Kurzes Grunnegs Proaten door docent Meike Stedema.

Op 3 maart start een nieuwe online cursus Gronings spreken voor beginners door Wil Werkman.

Deelnemen

Kijk voor alle actuele cursussen op onze cursuspagina.

Meer plezier, meer interactie, meer impact

Werk je als (vrijwillig) educatiemedewerker met kinderen in een erfgoedmuseum? En wil je méér dan alleen jouw verhaal vertellen? De training Van Rondleiden naar Begeleiden helpt je om met meer vertrouwen, rust en plezier voor de groep te staan en kinderen actief te betrekken bij erfgoed.

‘In dit hoes bin ik geboren, in dit hoes kom ik oet tied,’ zingt Arnold Veeman. Maar wie wonen er eigenlijk allemaal in dat Grunneger hoes? Ons Grunneger Hoes kon namelijk wel een groter zijn dan de grootste herenboerderij in de Ommelanden. Want wordt de Groninger taal en cultuur ook niet beïnvloed door Groningers met wortels van over de hele wereld?

Om dat te laten zien en horen, gooien Erfgoed in Groningen en initiatiefnemer Theo de Groot (PEERD theater) vrijdag 6 maart de deuren van het A-Theater in Stad woagenwied open.

Deur gaait open dit Hoes: n bijzundere oavend met gesprekken, spoken word, sketches, muziek en meer.

Met bijdragen van onder andere Arnold Veeman, Roger Goudsmit, Roosje Yard, Moyra Ruiter en Dani Heres Dominguez.

Hosts: Theo de Groot & Mariska van der Velde.

‘Fakkamoi, loat joe nait nuigen’ en ‘Bon bon goud miejong!’

Deur gaait open in dit Hoes is het eerste avondvullend programma; er volgen meer…

Praktische informatie

• Datum vrijdag 6 maart
• Tijd inloop vanaf 19:30 uur, aanvang 20:00 uur.
• Locatie A-Theater, Groningen
• Entree 10 euro inclusief 1 drankje

Deur gaait open in dit Hoes is een samenwerking tussen Theo de Groot | PEERD theater en Erfgoed en Groningen. Met dank aan Kunstraad Groningen.

De maand maart staat sinds jaar en dag in het teken van de streektaal. Hier in Groningen is dat natuurlijk het Grunnegs. Veel toalvrijwilligers, bibliotheken en overheden organiseren in deze maand iets rondom dit bijzondere immateriële erfgoed. Want het Gronings, dat moeten we doorgeven aan de volgende generaties. Al die activiteiten bundelen we in de Meertmoandledder, een overzicht met alle streektaalactiviteiten in de maart.

Loat die heuren!

Organiseer je een leuke activiteit rondom de streektoal? Laat het ons weten, dan zetten we het in de ledder! Wil je sparren over een activiteit, of heb je hulp nodig bij het vinden van financiering voor je plan? Schroom ook dan niet om contact op te nemen.

Je bereikt ons via info@erfgoedingroningen.nl!

In tien lezingen neemt drs. Jochem Abbes, regionaal historicus, u mee langs duizend jaar Groninger cultuurgeschiedenis. Aan de hand van voorbeelden uit de kunst en architectuur wordt in elke lezing één eeuw uitgelicht. Per eeuw komen de belangrijkste landschaps- en cultuurhistorische aspecten aan de orde die nodig zijn om ‘het Verhaal van Groningen’ te begrijpen. De lessen zelf worden gegeven op een mooie locatie in de stad: Hotel Corps de Garde

De lezingen hebben een collegeachtig karakter: ze worden gegeven aan de hand van beeldmateriaal en ook wordt er achtergrondinformatie (een literatuurlijst en bronnenmateriaal) verstrekt aan de deelnemers. Behalve voor het verdiepen van uw kennis over de provincie willen we met deze cursus het enthousiasme voor de rijke cultuurgeschiedenis van de provincie Groningen versterken. Het niveau is populairwetenschappelijk en voor iedereen toegankelijk.

De complete lezingenreeks kost € 250,-. Meer informatie over de lezing vind je ook op onze cursuspagina. De lezingen worden gegeven op de dinsdagavonden 24, 31 maart, 7, 14 en 21 april. Daarna wordt de reeks vervolgd op 12, 18, 26 mei en op 2 en 9 juni.

De lezing is een samenwerking tussen Erfgoed in Groningen en regionaal historicus drs. Jochem Abbes van Cultuurhistorisch Bureau Siste Viator uit Bourtange

Achter twee eeuwen Provinciaal Bestuur in Groningen gaat een wereld schuil vol verrassende ontwikkelingen, karaktervolle hoofdrolspelers en momenten waarop nieuwe ideeën het profiel van de provincie voorgoed veranderden. Voortgang & Tegenwind laat zien hoe het bestuur zich door de tijd heen vormde, en hoe steeds opnieuw keuzes werden gemaakt die Groningen deden groeien, vernieuwen en richting gaven.

Lezingenreeks

In een reeks van tien lezingen – zes vóór en vier ná de zomervakantie – nemen de auteurs van het boek Voortgang & Tegenwind en andere deskundigen je mee naar hoogtepunten uit het verleden en verhalen van nu. Elke bijeenkomst belicht een ander thema of perspectief, en samen tonen ze hoe levendig en veelzijdig het verhaal van het Provinciaal Bestuur kan zijn.

De lezingen vinden plaats op diverse bijzondere (erfgoed)locaties in de provincie. Wie aanschuift, ontdekt dat de geschiedenis van het bestuur geen verzameling droge feiten is, maar een gelaagd en verrassend boeiend verhaal dat nog steeds doorwerkt in het Groningen van vandaag.

Sprekers (o.a.)

• Dirk Jan Wolffram: Hoogleraar Moderne Geschiedenis (RUG).
• Wiek van Gemert: Politiek historicus, verbonden aan het Documentatiecentrum Politieke Partijen (RUG) en het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis (Radboud Universiteit).
• Ronald Plantinga: Onderzoeker bij het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), voormalig docent aan de RUG, expert milieubeleid.
• Stefan Couperus: Universitair hoofddocent (RUG), onderzoeker naar politiek en bestuur in Nederland en Europa.

Praktische informatie

• Datum: vanaf 28 januari 2026
• Tijd: inloop 19:30, aanvang 20:00
• Locatie: Divers

De lezingen zijn gratis, maar aanmelden is verplicht

+

Het Groninger provinciebestuur heeft zich door de tijd heen onderscheiden door zijn ambitieuze blik. Waar andere provincies voorzichtig opereerden, presenteerde Groningen opvallend vaak grootschalige plannen. Deze brede visie speelde een belangrijke rol in de ontwikkeling van economische en infrastructurele projecten, met name rond de haven van Delfzijl en de industrialisering van het gebied.

Sprekers

In deze lezing gaan hoogleraar moderne geschiedenis Dirk Jan Wolffram (RUG) en Stefan Couperus, universitair hoofddocent aan de Rijksuniversiteit Groningen en onderzoeker naar politiek en bestuur in Nederland en Europa, in op de vraag hoe dit “groot denken” tot stand kwam. Wat dreef het provinciebestuur? Welke kansen zag men? En hoe beïnvloedden deze keuzes het aanzien en de ontwikkeling van Noordoost-Groningen?

MuzeeAquarium

De lezing vindt plaats in het MuzeeAquarium Delfzijl, midden in het gebied waar veel van deze plannen hun sporen hebben nagelaten.

Praktische informatie

• Datum: 27 mei 2026
• Aanvang: 20:00
• Locatie: MuzeeAquarium Delfzijl

Deelname is gratis, aanmelden verplicht.

Praktische informatie

• Datum: 25 maart 2026
• Aanvang: 20:00
• Locatie: Veenkoloniaal Museum, Veendam

Deelname is gratis, aanmelden verplicht.

Het Groningse provinciebestuur was lange tijd een echt mannenbolwerk. De (late) toetreding en emancipatie van vrouwen verliep moeizaam, maar juist daardoor zijn de verhalen van de eerste vrouwelijke bestuurders des te opmerkelijker. Wie waren zij? Welke barrières moesten ze overwinnen? En hoe vonden zij hun weg binnen een bestuurscultuur die decennialang door mannen werd gedomineerd?

Bijzondere locatie

De lezing vindt plaats in het Provinciehuis aan het Martinikerkhof, een plek die onlosmakelijk verbonden is met de geschiedenis van het Groninger bestuur. Al ruim vier eeuwen vergaderen hier de Staten van Groningen. Binnen deze muren werd beleid gemaakt, macht uitgeoefend en — lange tijd — vooral door mannen bestuurd. Juist deze historische vergaderplek vormt een veelzeggend decor voor een lezing over emancipatie en diversiteit in het provinciebestuur.

Sprekers

Politiek historicus Wiek van Gemert neemt ons mee in deze tweede lezing van de reeks Voortgang & Tegenwind. Hij is verbonden aan het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (RUG) en het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis (Radboud Universiteit Nijmegen), en onderzocht hoe vrouwen zich een plek verwierven aan het Martinikerkhof en welke invloed zij hadden op de politieke ontwikkeling van Groningen.

Daarnaast geeft Joan Stam een persoonlijke kijk op het onderwerp. Zij was statenlid bij de provincie, wethouder van de gemeente Groningen en burgemeester van De Marne, en heeft daarmee als geen ander ervaring met besturen in een door mannen gedomineerde wereld.

Deze lezing biedt een verrassende blik op de veranderende samenstelling van het provinciebestuur én op de vrouwen die daarin een sleutelrol speelden.

Praktische informatie

• Datum: 26 februari 2026
• Aanvang: inloop 19:30, aanvang 20:00
• Locatie: Provinciehuis, Groningen

Deelname is gratis, aanmelden verplicht

In Groningen waren sociaaldemocratische bestuurders en politici jarenlang dominant in het provinciebestuur. Hun invloed was vele decennia voelbaar en legde de basis voor de zogenoemde ‘rode dynastieën’. Welke families en individuen waren bepalend? Welke projecten en besluiten voerden zij door, en hoe werkten zij samen of botsten ze juist met andere politieke spelers?

Spreker

In deze zesde lezing van de reeks Voortgang & Tegenwind gaat Stefan Couperus, universitair hoofddocent aan de Rijksuniversiteit Groningen, in op de politieke cultuur van deze sociaaldemocratische regenten. Hij belicht zowel de macht, het netwerk en de strategieën van deze bestuurders als hun relaties met vrienden én tegenstanders.

Berlagehuis

De lezing vindt plaats in het monumentale Berlagehuis in Usquert, een locatie die prachtig past bij het thema van regionale politiek en bestuur.

Praktische informatie

• Datum: 10 juni 2026
• Aanvang: 20:00
• Locatie: Berlagehuis, Usquert

Deelname is gratis, aanmelden verplicht

Tot ver in de twintigste eeuw was de Commissaris van de Koning(in) vooral een discreet vertegenwoordiger van het Rijk: iemand die toezag, bemiddelde en vooral níet te veel opviel. Na 1945 veranderde dat beeld langzaam maar ingrijpend. Sommige Groninger commissarissen zetten de toon voor een nieuw soort leiderschap, waarin zichtbaar zijn, verbinden en vertegenwoordigen steeds belangrijker werden.

Spreker

In deze lezing laat politiek historicus Wiek van Gemert zien hoe figuren als Cees Fock en Henk Vonhoff de functie nieuw elan gaven. Zij maakten van de commissaris niet langer een pottenkijker, maar een uithangbord van de provincie— een rol die vandaag de dag vanzelfsprekend lijkt, maar een lange ontwikkeling heeft doorgemaakt.

Academiegebouw

De lezing vindt plaats in het historische Academiegebouw van de Rijksuniversiteit Groningen, een passende plek voor een verhaal over traditie, verandering en bestuurlijke cultuur.

Praktische informatie

• Datum: 22 april 2026
• Aanvang: inloop 19:30, aanvang 20:00
• Locatie: Academiegebouw, Rijksuniversiteit Groningen

Deelname is gratis, aanmelden verplicht

Deze platformbijeenkomst staat in het teken van Tijd voor Toekomst: een provinciaal programma waarin scholen, culturele en maatschappelijke organisaties samenwerken aan verrijkte schooldagen voor kinderen en jongeren.

De bijeenkomst is bedoeld voor educatiemedewerkers bij musea en erfgoedinstellingen, vrijwilligers en betaalde krachten, molengidsen, erfgoeddocenten en directeuren van musea en erfgoedorganisaties die actief zijn in educatie en willen verkennen wat Tijd voor Toekomst voor hun aanbod kan betekenen.

Aanmelden

U kan zich aanmelden voor deze bijeenkomst door een e-mail te sturen naar info@erfgoedingroningen.nl. Zou u, in verband met de catering en de capaciteit van de locatie, willen vermelden met hoeveel personen u komt?

Bij grote belangstelling wijken we uit naar een andere locatie.

Wat is Tijd voor Toekomst?

Tijd voor Toekomst is een samenwerkingsprogramma van gemeenten, scholen en externe aanbieders, gericht op het verrijken van de schooldag met activiteiten op het gebied van cultuur, erfgoed, sport, natuur en techniek. Het programma biedt scholen de mogelijkheid om kinderen, aanvullend op het reguliere onderwijs, kennis te laten maken met activiteiten die hen nieuwe ervaringen bieden en bijdragen aan de ontwikkeling van hun talenten. Voor externe aanbieders biedt Tijd voor Toekomst kansen om educatief aanbod structureel te verbinden aan het onderwijs.

Programma van de bijeenkomst

De bijeenkomst bestaat uit twee delen:

Deel 1 Tijd voor Toekomst en verrijkte schooldagen

Medewerkers van Tijd voor Toekomst nemen u mee in:

• wat verrijkte schooldagen zijn en hoe deze in de provincie worden georganiseerd;
• wat het onderwijs verwacht van externe aanbieders zoals musea en erfgoedinstellingen;
• wat aanbieders op hun beurt van het onderwijs en het programma kunnen verwachten;
• wie de betrokken partijen zijn en hoe de samenwerking praktisch vorm krijgt.

Deel 2 Workshop: talentgericht werken met kinderen

In een interactief deel gaan we aan de slag met vragen als:

• wat verstaan we onder talent bij kinderen?
• hoe herkent en stimuleert u talent in een educatieve setting?
• hoe betrekt u kinderen actief en betekenisvol bij erfgoed- en cultuuraanbod?

Deze bijeenkomst biedt ruimte voor uitwisseling, vragen en ontmoeting, en is bedoeld om u te helpen bepalen hoe uw organisatie of educatieve praktijk kan aansluiten bij Tijd voor Toekomst.