Bekijk nieuwsbrief in uw browser
alt_textalt_text

ERFGOEDLOPER

Nieuws van Centrum Groninger Taal & Cultuur en Erfgoedpartners

nummer 262 | 23/09/2022

alt_text
list

In dit  nummer

  • Oktober Kindermaand
  • Een nieuw schooljaar vol erfgoededucatie
  • GRN festival 19 november: programmering
  • Erfgoedvrijwilliger.nl: speciale flyer
  • Herbestemming van erfgoed uit nalatenschappen van particulieren
  • De herfst begint, de muizen komen binnen!
  • Collectie Groningen uitgelicht
column-icon

Column 

De hoogste tijd

Volgend jaar is het 160 jaar geleden (1 juli 1863) dat de slavernij in Nederland werd afgeschaft. ‘Het herdenkingsjaar 2023 móet daarom in het teken staan van erkenning,’ zei premier Rutte onlangs in zijn rede voor de Nationale Assemblée in Paramaribo. Arjen Lubach legde in zijn Avondshow de woorden van Rutte op een weegschaal en vond het maar een ‘rare boodschap’: vandaag zeggen dat je volgend jaar het leed gaat erkennen…
Excuses komen er overigens niet, nóg niet in ieder geval, want ook in dit opzicht lijkt men er nog een nachtje over te willen slapen; het kabinet althans zegt niet uit te sluiten dat deze in de toekomst alsnog gemaakt worden.

Nederland is niet het enige land dat worstelt met de wandaden uit zijn verleden. In Antwerpen wordt op 24 september het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten, na een renovatie van elf jaar, officieel heropend. Het belooft een feestweekend te worden op het Museumplein, navrant genoeg de plek waar in 1894 tijdens de Wereldtentoonstelling 144 zwarte mannen en vrouwen uit Congo in een nagemaakt Congolees dorp ‘tentoongesteld’ werden als dieren in een zoo. Tijdens deze vernederende mise-en-scène stierven zeven Congolezen. Ze waren tussen de 17 en 35 jaar oud en kregen een naamloos massagraf.
In De Morgen van 20 september vraagt een groep van onder anderen schrijvers, kunstenaars, onderzoekers en journalisten aandacht voor deze weggemoffelde tragedie en houden ze een pleidooi om dit drama een plaats te geven in de stad.
Het is de hoogste tijd.

Nina van den Broek

Oktober Kindermaand I

Oktober staat voor de deur en dat betekent dat kinderen van 4 tot en met 12 jaar in de provincies Groningen en Drenthe welkom zijn bij diverse culturele- en erfgoedinstellingen. In Groningen doen ook dit jaar weer verschillende instellingen mee. Zij bieden één of meerdere activiteiten aan, die de kinderen gratis mogen bezoeken.

Deelnemende instellingen
(Stand 23 september. Waarschijnlijk volgen er de komende dagen nog meer aanmeldingen. Houd daarom de websites www.kindermaand.nl en www.erfgoednieuws.nl in de gaten.)

Eemsdelta

Koren- en pelmolen Stormvogel Loppersum:
Kinderdag bij de molen

Groningen

De Jonge Onderzoekers:
Techniek voor iedereen

Groninger Archieven:
Maak je eigen ridderoorkonde

Groninger Museum:
Kinderatelier
Kunstpunt Groningen:
Kijken, kijken, niet kopen, maar lenen!

MartiniPlaza:
open dag

Stichting Oude Groninger Kerken: verhalen in een eeuwenoude kerk
In de Akerk
In de Schoolkerk Garmerwolde

Studio Draadkracht:
Knuffelknoopkussen maken
Danslint maken

Het Hogeland

Het KinderBoekenHuis Winsum:
Excursie Gi-ga-groen
Boeken en Bommen
Rondje Winsum

Museum Borg Verhildersum Leens:
meespeelvoorstelling Prinses op de Erwt

Domies Toen Pieterburen:
Kaboutertocht voor de allerkleinsten
Tekenen in Toen

Stichting Het Groninger Landschap:
Huifkartocht met kwelderwandeling

Beeld: Het KindeBoekenHuis Winsum

Oktober Kindermaand II

Midden-Groningen

Landgoed Fraeylemaborg Slochteren:
kinderactiviteiten
 
Oldambt

Klokkengieterijmuseum Heiligerlee:
Melodieën en klokken

Stadskanaal

Museumspoorlijn STAR Stadskanaal:
mee met de stoomtrein

Westerkwartier

Museum Nienoord Leek:
Bezoek de onderduikzolder

Museum t Steenhuus Niebert:
Kindermiddag

Museum Wierdenland Ezinge:
Speurtocht over de Koe
Boe… de herfstfair
Westerwolde

Het MOW- Museum Westerwolde Bellingwolde:
Doe de nostalgiechallenge!

Museum Klooster Ter Apel:
Speel de Klooster GAME
Ben jij een speurneus?
In Hemelsnaam…
Wat ruik je?

Wonderwereld Ter Apel:
Groot Halloweenfeest

Beeld: de geur van gummetjes;
foto: Het MOW-Museum Westerwolde Bellingwolde

Een nieuw schooljaar vol erfgoededucatie

Na een welverdiende vakantie zijn de meeste mensen weer ‘terug op stee’. Misschien hebt u wel genoten van al het moois dat te vinden was in de omgeving van uw vakantieadres. Kastelen, kerken, historische tuinen of een archeologische vindplaats? Inspirerende plekken die verwondering wekken en vragen oproepen. Het mooie is dat zulke plekken ook dichtbij huis te vinden zijn.

Scholen kunnen zich sinds de start van het schooljaar weer aanmelden voor erfgoededucatie-projecten bij heel veel erfgoedinstellingen in de provincie Groningen. Het diverse aanbod is ook dit jaar weer verder
uitgebreid en vernieuwd in samen-
werking met erfgoedinstellingen en erfgoeddocenten. Al het aanbod is te vinden via onze website.

De scholen in de provincie hebben aan het einde van het vorig schooljaar een poster ontvangen met het aanbod in hun eigen omgeving én na de zomervakantie lag bij deze scholen een mooie ansichtkaart op de mat om hen er nog eens te herinneren aan het uitgebreide aanbod.

Op naar een nieuw schooljaar vol erfgoededucatie!

Beeld: Orgelkids – Doe orgel;
foto: Jelte Oosterhuis

GRN festival 19 november: programmering (deels)

Het GRN festival op 19 november in Het Kielzog wordt in rap tempo in de steigers gezet. Het is de tweede editie van het festival dat Centrum voor Groninger Taal en Cultuur organiseert in samenwerking met Het Kielzog, Biblionet, de Historische Archieven Midden-Groningen en Grunneger Bouk. Met het festival wordt de Groninger taal en cultuur op een laagdrempelige manier onder de aandacht gebracht bij een breed publiek.

Het gevarieerde programma bestaat uit muziek, literatuur, wetenschap en activiteiten voor jong en oud. Zo is in de foyer muziek van onder andere Erwin de Vries, Arnold Veeman en
Jan Henk de Groot. In het café wordt een pubquiz gegeven en in de bibliotheek worden verhalen verteld door onder andere Mien Westerkwartier. Ook kunnen bezoekers in de bibliotheek even rustig bijkomen onder het genot van een ‘silent podcast’ over het Groninger landschap. Natuurlijk is er ook weer een uitgebreide maarkt met literatuur, cultuur en geschiedenis én wordt er een speurtocht door
Het Kielzog uitgezet.

Eind september wordt het complete programma bekendgemaakt op www.cgtc.nl

Beeld: campagnebeeld GRN festival

Erfgoedvrijwilliger.nl: speciale flyer

In Erfgoedloper nr. 260, 26 augustus 2022¸ kondigden wij de landelijke onlinecampagne erfgoedvrijwilliger.nl die in september en oktober loopt, aan. Een deel van de campagne wordt breed ingezet voor de verschillende doelgroepen die voor Erfgoedvrijwilliger ontwikkeld zijn en een deel zal zich specifieker focussen op jongeren (16-30 jaar). De campagne stuurt mensen naar de vacaturebank op erfgoedvrijwilliger.nl of naar de vacaturebank gefilterd op ‘korte klussen’.
We hebben gemerkt dat er vanuit Groningse erfgoedinstellingen goed op de oproep is gereageerd vacatures aan te melden voor de site.
Actuele vacatures kunnen aan erfgoedvrijwilliger.nl worden toegevoegd.

Voor deze campagne is voor de deelnemende provincies een speciale flyer ontworpen. Deze is zowel in digitale als in drukversie beschikbaar. Bent u geïnteresseerd in het druk- of digitale bestand? Laat het ons weten: info@erfgoedpartners.nl. Want ook na oktober is de flyer actueel. Vrijwilligers, of ze nu lang(er) of kort(er) blijven zijn immers voor veel erfgoedinstellingen onmisbaar.

Beeld: flyer erfgoedvrijwilliger.nl

Herbestemming van erfgoed uit nalatenschappen van particulieren

Veel particulieren hebben bijzondere voorwerpen van overleden familieleden die zij graag zouden willen overdragen aan een museum. Bijvoorbeeld een doopjurkje, een schilderij of meubels. Veel musea herkennen het beeld: particulieren, die aan de balie verschijnen met voorwerpen of die via een notaris een verzameling schenken, soms zelfs zonder het museum daarover te informeren.

De medewerkers van Erfgoedpartners denken graag mee over de vraag in welk museum een voorwerp eventueel zou passen. Het is immers heel fijn dat mensen zich inspannen om een goede bestemming te vinden. Wel is het zo dat alleen op basis van
een meegestuurde foto nooit zomaar een oordeel kan worden gegeven. In veel gevallen is het belangrijk om meer informatie over een voorwerp te hebben.  
Onze collega’s van Erfgoed Brabant hebben over de herbestemming van erfgoed uit nalatenschappen van particulieren een interessante bijdrage op hun website geplaatst. Deze is vooral bedoeld voor particulieren maar is ook voor de musea interessant.

Beeld: ruim 350 boeken en naslagwerken over de middeleeuwen ontving Museum Klooster Ter Apel in mei dit jaar uit de nalatenschap van Paulina de Nijs, oud-directeur van het museum. Zij overleed in 2018; foto: Museum Klooster
Ter Apel

 

De herfst begint, de muizen komen binnen!
Wat te doen
Door Yvonne Nijlunsing, consulent behoud beheer

De herfst is begonnen en vanaf dit jaargetijde zoeken muizen vaak een heenkomen in schuren en andere panden. Het is niet gemakkelijk om ervoor te zorgen dat muizen niet in je erfgoedinstelling komen. Via gaatjes van minder dan een centimeter kunnen ze zich al entree verschaffen en in ieder geval is een klein gaatje een mooie start om een groter gat te maken. Vaak komen ze binnen via de overgang van de muren naar het dak omdat dit bouwkundig vaak zwakke plekken heeft.
Wat kun je doen om muizen te weren?


Vanaf 2023  wordt de regelgeving rond het gebruik van muizengif terecht strenger. Gif mag dan alleen nog door professionele bedrijven worden gebruikt. Als je het probleem niet zelf kunt aanpakken, is de enige oplossing een professioneel bedrijf, dat muizengif nog wel mag gebruiken, in te schakelen. Deze kosten zijn voor veel musea echter (te) hoog.
 
Muizengif is in feite geen goede oplossing. Immers, met het benodigde voer lok je de muizen naar binnen. Er zijn bedrijven die het voer om die reden buiten neerzetten, (hetgeen overigens verboden is.) Het risico is echter groot dat dan ook andere dieren het vergiftigde voedsel eten.
 
Wat kun je zelf doen? Een stappenplan:
1  Controleer al je binnenruimtes op muizenkeutels en op aangevreten eikels, zaadjes etc. Noteer deze plaatsen.

2  De controle op waar ze binnenkomen is wat moeilijker. Vaak komen de muizen binnen via gaten ter hoogte van de dakgoot en die gaten zijn lang niet altijd te vinden. Toch is het zaak de buitenkant op die hoogte zo goed mogelijk te controleren en de ronde muizengaatjes die je vindt dicht te maken.

3  Hoe? Je koopt flink wat roestvrijstalen sponzen en hiermee stop je de gaatjes en mogelijke openingen dicht. Muizen bijten dit niet door. Ook deze plaatsen noteer je. Aluminimumfolie in kleine spleten werkt eveneens.
4  Vervolgens plaats je muizenvallen en maak je mogelijke ingangen met pepermuntolie onaantrekkelijk. Die olie is niet voor alle muizensoorten werkzaam maar tegen spitsmuizen lijkt het te werken. Je kunt de olie op een watje doen op een schoteltje en dit zo dicht mogelijk tegen de muur aanzetten, ook is het als spray te koop.

5  Voor het zetten en leeghalen van muizenvallen heb je iemand nodig die dit durft en kan. Ik zelf moet me ieder jaar weer vermannen, zoals we dat maar even noemen. De gewone houten vallen zijn goed, maar je moet ze goed (durven) scherp zetten. Instructiefilmpje
Er is ook een nieuw type in de handel, van kunststof, deze zijn zeker makkelijker in het gebruik, je hoeft ze niet scherp te zetten. Wel zijn ze duurder. Je zult nog veel meer soorten muizenvallen tegenkomen als je op internet kijkt, kies die val uit die bij je past.

6  Heel belangrijk is het om vanaf het moment dat je de vallen hebt gezet deze zeer regelmatig te controleren, leeg te halen en opnieuw te zetten. Als je dit niet doet, trekken de dooie muizen juist weer muizen en ongedierte aan. Ze eten namelijk ook elkaar op (de huismuis).

7  Zodra je niets meer vangt, kan je de controle iets verminderen, maar blijft dit minstens een keer per week doen. Zelf betrapte ik muizen midden in de zomer in huis. Ze komen dan via openstaande deuren binnen. Dan moet je meteen in actie komen, want je wilt niet een heel muizengezin hebben later.

8  Het is echt een klus voor een of twee vaste personen. Gelukkig hoef je het niet het hele jaar te doen, want zodra de winter invalt, hebben alle muizen een onderkomen gezocht. Je merkt het vanzelf, omdat je niets meer vangt.

Voor nog meer informatie over (bestrijding) van muizen: https://www.kad.nl/
Ook kunt u hierover contact opnemen met Erfgoedpartners: (050) 313 00 52 of info@erfgoedpartners.nl.

Beeld: muizenval

Collectie Groningen uitgelicht
Verguldpers - GRID Grafisch Museum Groningen

De glinstering van gouden letters of versieringen op de omslag van voornamelijk oude, historische boeken schittert je tegemoet in de bibliotheek of misschien wel kijkend naar uw eigen boekenkast. Deze letters of versieringen zijn waarschijnlijk gedrukt met de verguldpers, een boekbinderswerktuig waarmee door middel van warmte en druk een foliestempeling op de boekband werd gedrukt.

Verschillende boekbinderijen in Groningen hebben gebruik gemaakt van de verguldpers. Niet alleen boekbanden, maar ook verpakkingen van bijvoorbeeld parfums en het briefpapier van het Groninger Museum met gouden letters in de huisstijl, zijn bedrukt met een foliestempeling. Het geeft het geheel een luxe, chique uitstraling.

In de 19e eeuw groeide de vraag naar boeken en zocht men naarstig naar manieren om de boekband sneller te kunnen bedrukken. De ontwikkeling van de verguldpers bood uitkomst voor boekbinderijen en drukkerijen. Het bladgoud werd vaak vervangen door folie, dat tegenwoordig ook in allerlei kleuren
beschikbaar is. Het folie werd uitgesneden op de plekken die warm waren geworden door de gasvlam.

Later werd de pers voorzien van een elektrisch verwarmingselement. Door de druk waarmee de stempel of het zetsel in het boek werd gedrukt ontstond reliëf, ook wel pregen of blinddrukken genoemd. Het nodigt uit om met de hand over de omslag van het boek te strijken. De stempels werden gemaakt door stempelsnijders waarna de boekbinder de stempels met behulp van de verguldpers in de boekband drukte. Het principe van de verguldpers wordt tegenwoordig nog altijd toegepast, maar vaak wel op modernere machines. De verguldpers van GRID Grafisch Museum Groningen die op zaal wordt getoond is een schenking van de School voor Beroepsvoorbereidend Onderwijs ‘De Wijert’. De pers is nog altijd in gebruik en kan naast het bedrukken van boekbanden ook andersoortige documenten als bijvoorbeeld diploma’s van een stempel voorzien. Hiermee wordt het proces van het bedrukken met de verguldpers levend gehouden.

Beeld: Anton Tiktak, Arte del Norte

Erfgoedwijs onderwijs

column-icon

26 september 2022

clock

13:30 – 16:30 uur

column-icon

Martinikerk Groningen

Platform Directeuren

column-icon

11 oktober

clock

10:00-12:00 uur

column-icon

digitaal

Oktober Kindermaand

column-icon

zaterdagen en zondagen in oktober

clock

column-icon

diverse locaties

Platform Collecties

column-icon

12 oktober

clock

13.30-16.00 uur

column-icon

Museum Havezate Mensinge Roden

Platform Borgen

column-icon

8 november

clock

10:00-11:00 uur

column-icon

digitaal

Platform Archeologie & Publiek

column-icon

10 november

clock

13:00-15:00 uur

column-icon

kantoor Erfgoedpartners

alt_textalt_text

Erfgoedloper is een uitgave van ERFGOEDPARTNERS Stichting Erfgoedpartners Lopende Diep 8 Groningen, Gr 9712 NW Netherlands (050) 313 00 52. Reacties en kopij: info@erfgoedpartners.nl.

Deze nieuwsbrief kon tot stand komen mede dankzij de jaarlijkse subsidie van de Provincie Groningen.

Wanneer u de Erfgoedloper niet langer wenst te ontvangen,
kunt u dit aangeven door op deze link te klikken.

Let op: als u zich afmeldt, ontvangt u geen enkele mail meer van Erfgoedpartners en Centrum Groninger Taal & Cultuur. Als u zich alleen voor de Erfgoedloper wilt uitschrijven, pas dan uw voorkeuren aan.

U ontvangt deze mail omdat u ingeschreven bent voor onze nieuwsbrief.

Copyright (C) 2022 Stichting Erfgoedpartners All rights reserved.

Stuur deze mail door naar een vriend
Update profiel

Email Marketing Powered by Mailchimp