Deze e-mail is verzonden door Erfgoedpartners. Hier kunt u deze nieuwsbrief lezen in uw browser.         
Beeld: detail Hemonyklokken Middelstum; foto: Frits Boelens, www.carillonmiddelstum.nl
Beeld: Auke de Boer bij de beiaard van de Sint Jan in Den Bosch

Auke de Boer: voormalig beiaardier van de Martinikerk te Groningen
Auke de Boer is per 1 mei 2021 gestopt als beiaardier van de Martinikerk in Groningen. In dit interview met Rudi Diekstra vertelt hij over zijn werkzame leven als beiaardier.

Waarom bent u carillon gaan spelen?
Dat kwam min of meer op mijn weg. Ik was afgestudeerd aan het conservatorium als organist en kerkmusicus. Later heb ik nog schoolmuziek gedaan. Na mijn afstuderen reed ik eens met mijn vrouw in de provincie Groningen rond en toen kwamen we zomaar bij het Klokkengieterijmuseum in Heiligerlee terecht. Mijn vrouw zei: ‘is het niet wat voor jou om carillon te gaan spelen?’ Ik ben op onderzoek uitgegaan en ik kreeg te horen dat er een Nederlandse Beiaardschool is in Amersfoort. Er zijn eigenlijk maar twee beiaardscholen in de wereld: in Amersfoort en in Mechelen (België).

Ik zou iedereen trouwens aanraden om eens naar het Klokkengieterijmuseum in Heiligerlee te gaan. Ze hebben daar klokken gegoten voor plaatsen over de hele wereld. Ik heb ooit in Arlington gespeeld in de Verenigde Staten, vlak bij Washington. Dat carillon was een geschenk van de Nederlanders aan Amerika. Een aantal klokken is afkomstig van de firma Van Bergen uit Heiligerlee. Als je op dat carillon speelt kijk je uit op het Pentagon en op het Witte Huis. Hemelsbreed is het ongeveer 800 meter.

Was het lastig om de techniek van het carillon-spelen aan te leren?
Je moet allereerst even wennen aan de maten van het instrument. De afstanden van de toetsen zijn veel groter dan bij een piano of orgel. Maar noten lezen kon ik natuurlijk al, en net als bij het orgel speel je ook op een carillon met je handen en voeten. Je ziet in de geschiedenis dan ook dat heel veel organisten ook beiaardier waren. De functie van stadsorganist was vaak gekoppeld aan die van stadsbeiaardier. Dit waren vroeger dan ook heel geliefde functies die ingevuld werden door vooraanstaande musici.

Wanneer is het eerste carillon gebouwd?
We weten dat in het oude China mensen al met hamertjes op klokken sloegen. In Europa werd er in 1511 in een bron voor het eerst over iemand gesproken die ‘op den klokken speelde’. Deze beiaardier had als bijnaam de ‘Zot van Aalst’. Hij moest er kennelijk heel hard op slaan. In de middeleeuwen heeft met name in de Lage Landen het spelen op klokken een flinke ontwikkeling doorgemaakt. Aan het einde van de middeleeuwen kwam men op het idee om klokken van verschillende toonhoogten te koppelen aan een speelmechaniek. In Groningen werd de eerste beiaardier in 1525 aangesteld. Ik ben de twintigste beiaardier sinds 1525. De functie werd vaak heel lang uitgeoefend. De beroemde orgelbouwer Petrus van Oeckelen is in de 19e eeuw 67 jaar beiaardier geweest in Groningen.

Waar zijn de meeste carillons te vinden?
De meeste carillons vind je in Nederland, België en Noord-Frankrijk. Maar ook in Amerika zijn er heel veel carillons aan met name de universiteiten. In Amerika is alles groter en dat geldt uiteraard ook voor de carillons. In New York heb ik gespeeld op een carillon dat geschonken is door de familie Rockefeller. Dat carillon heeft een enorme klok van meer dan 10.000 kilo. In Chicago staat het grootste carillon ter wereld met 72 klokken. Maar in Taiwan staat zelfs een carillon met 73 klokken. Het carillon van Groningen heeft 52 klokken, maar met de luidklokken erbij hangen er totaal 62 klokken in er toren. Dat maakt het tot een van de grootste carillons van Europa. De Rijksuniversiteit Groningen heeft ook een eigen carillon, deze is in 1996 gebouwd. Dit carillon heeft 28 klokken. Ik speel daar wekelijks, maar ook bij festiviteiten of uitreikingen van eredoctoraten.

Wat zijn de hoogtepunten in uw loopbaan?
De mooiste herinnering die ik heb is dat Lou Reed (Amerikaanse musicus en zanger 1942-2013 – red.) en zijn vrouw ooit bij mij zijn komen kijken. Hij was destijds in de stad en toen speelde ik een nummer van hem. Zijn manager vroeg of hij boven mocht komen kijken. Hij is er ongeveer twee uur geweest. Aan zijn vrouw heb ik toen met een kwinkslag verteld dat de toren van de Martinikerk er al stond voordat Columbus Amerika had ontdekt. De bekende organist Masaki Suzuki is ook eens bij mij komen kijken. En dat Mick Jagger vorig jaar een filmpje deelde van een stuk van de Rolling Stones dat ik speelde op het carillon was ook heel speciaal.

Wat is het voornaamste verschil tussen popmuziek en klassieke muziek?
Bij popmuziek gaat het veel meer om improviseren. Bij klassieke muziek ligt alles vast op noten die je moet interpreteren. Maar voor zowel voor popmuziek als klassieke muziek geldt dat je moet proberen de essentie zo goed mogelijk te laten horen in een bewerking voor carillon. Ik noem het carillon altijd mijn toren-piano, maar ik speel erop zoals je op een klavecimbel speelt. Je moet de noten niet gelijktijdig spelen, want het moet geen wirwar van klanken worden. Het bewerken van popliedjes voor carillon heb ik altijd erg leuk gevonden. Ik vind het een uitdaging om bekende popliedjes zo goed mogelijk te laten horen. Langzame ballads werken vaak heel goed, maar wilde Rock & Roll-stukken gaan wat moeizamer op een carillon. Soms hebben popliedjes hele leuke melodieën, vaak geënt op klassieke muziek. Maar ik mag ook heel graag Bach of andere componisten spelen

Hoe ziet u de toekomst van het carillon?
Door corona heeft het carillon wel een flinke ‘boost’ gekregen. Bijna alle muzikale activiteiten zijn stil komen te liggen, maar de beiaardier kan gewoon doorspelen. Vorig jaar heb ik op verzoek een soort programma van ‘troost’ gespeeld. Dit kreeg zomaar landelijke aandacht. Inmiddels heb ik ook twee jonge opvolgers: Bob van der Linden en Maurits Bunt. Zij zijn beiden ook organist en ze zijn per 1 mei begonnen. Ik wil ze veel succes toewensen!
Beeld: sollicitatiecommissie nieuwe stadsbeiaardier; foto: Dagblad van het Noorden
Nieuwe stadsbeiaardiers Martinikerk Groningen

Bob van der Linde (27) en Maurits Bunt (23) volgen Auke de Boer op als stadsbeiaardier van Groningen. Het betreft een deeltijdbaan. Ieder van hen gaat één dag per week het carillon van de Martinitoren bespelen.

Bob van der Linde werd in 2017 benoemd tot beiaardier van de Eusebiuskerk in Arnhem. Hij was daarmee de jongste beiaardier van Nederland. Maurits Bunt werd in februari van dit jaar benoemd tot beiaardier van de Grote- of St. Maartenskerk van Epe.

Van der Linde en Bunt deden maandag, met twee andere getalenteerd beiaardiers, een gooi naar de functie van stadsbeiaardier van Groningen door het carillon te bespelen. De sollicitatiecommissie beoordeelde de kwaliteit van het spel vanaf een bankje op het Martinikerkhof.
Auke de Boer is deze maand met pensioen gegaan. Hij speelde dertig jaar op het carillon van de Martinitoren.

Bob van der Linde bespeelt beiaard Eusebiuskerk Arnhem
Beeld: panoramafoto Hemonycarillon
Bespeling Hemonycarillon Middelstum
Pinksteren

Levina Pors bespeelt op 23 mei het beroemde Hemonycarillon in Middelstum. Het programma wordt afgewisseld met populaire, naar stijl en tijd van herkomst, lente- en Pinkstermuziek. Levina Pors studeerde beiaard aan de Nederlandse Beiaardschool te Amersfoort bij Arie Abbenes en Todd Fair. Zij is stadsbeiaardier van Leiden, beiaardier van Bussum en zij bespeelt de museumbeiaard van Heiligerlee. Verder is zij uitgever van bladmuziek en automatische muziek ofwel 'versteken' voor beiaard. Als de regels het toelaten zullen bij dit eerste concert van de zomerreeks weer stoelen in het Asingapark staan en wordt de toehoorders koffie met koek aangeboden. Voor de toehoorders is er ruimte genoeg om op afstand te luisteren. De toren blijft voorlopig gesloten.

Datum : 23 mei
Locatie : Concordiaplein 1, Middelstum
Tijd : 16:00 - 17:00 uur
Bild: Panorama Garten ORGANEUM
Gartenkonzert
ORGANEUM

Johann Ludwig Krebs

Triosonaten für Traversflöte, Violine und Cembalo und Kammersonaten für Traversflöte und obligates Cembalo
Hajo Wienroth (Traversflöte), Marie Wienroth (Violine), Winfried Dahlke (Cembalo)

Datum: 9 mei
Zeit: 15.00 Uhr
Beeld: Willeke Smits
Orgelconcert Willeke Smits
Petruskerk Leens

Concert door Willeke Smits, organiste van de Hooglandse Kerk te Leiden. Dit concert is alleen via livestream te ‘bezoeken’. Via de website van Hinszorgel Leens kunt u een kaartje voor de livestream kopen.

Datum: 15 mei
Tijd: 20:00 uur
Entree: € 12,50
Beeld: Mannes Hofsink; foto: Martien Hovestad
Orgelconcert Mannes Hofsink
Petruskerk Leens

Concert door Mannes Hofsink, organist van de Nieuwe Kerk te Groningen. Uitvoering van de Grote Orgelmis van J.S.Bach. Voor de meest recente informatie over het bijwonen van dit concert raden wij u aan de website van Hinszorgel Leens in de gaten te houden.

Datum: 21 mei
Tijd: 20:00 uur
Entree: € 12,50
Beeld: het gerestaureerde orgel in de Magnuskerk; foto: Stef Tuinstra
Nogmaals orgel Magnuskerk Bellingwolde

In de Orgelagenda april hebben wij een oude foto van het orgel van de Magnuskerk in Bellingwolde geplaatst. Stef Tuinstra, die als adviseur betrokken was bij de restauratie van het instrument in 2019, attendeerde ons daar op en stuurde een actuele foto. Daarom nogmaals aandacht voor het orgel van de Magnuskerk maar nu met een actuele foto van het gerestaureerde Snitger/Freytagorgel.
Deze e-mail is verzonden door Erfgoedpartners.
U ontvangt deze mail omdat u ingeschreven bent voor onze nieuwsbrief.

Ons adres is:
Stichting Erfgoedpartners
Lopende Diep 8
9712 NW, Groningen
info@erfgoedpartners.nl

U kunt hier ons adres toevoegen aan uw adresboek

U kunt hier uw voorkeur aanpassen, of hier uitschrijven.
Let op: als u zich afmeldt, ontvangt u geen enkele mail meer van Erfgoedpartners. Als u zich alleen voor de Orgelagenda wilt uitschrijven, pas dan uw voorkeuren aan.

Email Marketing Powered by Mailchimp






This email was sent to <<E-mailadres>>
why did I get this?    unsubscribe from this list    update subscription preferences
Stichting Erfgoedpartners · Lopende Diep 8 · Groningen, Gr 9712 NW · Netherlands